In onze vorige blog kon je lezen hoe we op de parkeerplaats van een supermarkt in Zambia, Zambiaans kwacha’s tegen Malawische kwacha’s gingen wisselen. Dit ging via de zwarte markt op de parkeerplaats voor de supermarkt. Twee mannen met stapels Malawische kwacha’s dachten vandaag een mooie deal te sluiten. Vanuit het autoraam begonnen we met geld tellen. Terwijl we aan het tellen waren, zag het oplettende oog van Nathan dat er een heel stapeltje met briefjes verdween. Met wat slimme en snelle handbewegingen probeerden deze mannen ons te snel af te zijn. Gelukkig waren we scherp, anders was dit een hele slechte deal geweest. Na wat ‘ geruzie’ begonnen we opnieuw met tellen en kregen we de juiste hoeveelheid kwacha’s.

In Malawi krijg je voor 1 euro 2000 Kwacha als je geld pint bij een officiële geldautomaat of contante euro’s wisselt bij een bank. Diesel kost hierdoor bijvoorbeeld €2,80 per liter. Wanneer je via de zwarte markt of via een geldwissel app geld wisselt krijg je voor 1 euro 4000 kwacha en kost de diesel €1,40. De keuze is dus snel gemaakt. 

Dure problemen bij de grensovergang van Zambia naar Malawi

Na een half uurtje rijden komen we aan bij de grens. We hebben gelezen dat het handig is om een ‘fixer’ in te schakelen bij de grens. Vooraf hebben we contact gelegd met Prince. Prince vindt ons direct en leidt ons langs de verschillende balies. Eerst onze visums uitstempelen uit Zambia en vervolgens onze auto. Daar lopen we direct tegen een probleem aan. Wij zijn ruim 60 dagen in Zambia geweest maar komen er nu bij de grans achter dat we na 30 dagen onze autopapieren hadden moeten verlengen voor nog een keer 30 dagen. Dit wisten we niet, we gingen er namelijk vanuit dat al onze papieren, net zoals onze visums en tijdelijke verzekering, direct 90 dagen geldig waren. 

Tussen alle het papierwerk hadden we de volgende kleine lettertjes niet gelezen: “Na 30 dagen moet je je autopapieren gratis verlengen. Doe je dat niet? Dan staat er een boete op van €60,- per dag”. Daar staan we dan, €60,- per dag x 30 dagen = €1.800,-. 

Onze fixer probeert in een kantoortje een goed woordje voor ons te doen. De vrouw is allesbehalve begripvol: “jullie hadden de papieren moeten lezen”. Iets waar ze inderdaad gelijk in had, maar wij vonden het wel iets uit proportie. Een bijkomend probleem: we moeten cash betalen, maar we mogen Zambia niet meer in en kunnen nog niet naar Malawi. Er is ook geen pinautomaat op de grens en betalen met kaart is al helemaal geen mogelijkheid. Uiteindelijk maken we een deal: onze eerste ‘bribe’. In drie verschillende valuta’s betalen we een fractie van de oorspronkelijke boete. Het laatje gaat open, de stapel geld erin en we krijgen de stempel. Geen officieel bonnetje of registratie. Opgelucht en een beetje verbijsterd lopen we terug naar het Malawiaanse gedeelte van de grensovergang om de rest van onze papieren te regelen. We zijn erg blij als we na een aantal uur het land in mogen rijden.

Malawi fietsland

Wat direct opvalt is het aantal fietsen dat langs de kant van de weg geparkeerd staat. Fietsen fungeren hier als een belangrijk vervoermiddel en worden eigenlijk voor alles gebruikt. Je kunt een taxi nemen per fiets en letterlijk alles kan vervoerd worden. Wat verder opvalt is dat de wegen een stuk rustiger zijn dan in Zambia. Malawi is een van de armste landen in Afrika, er is weinig industrie, dus ook weinig vrachtwagens en maar weinig mensen kunnen een auto veroorloven. De mensen zijn echter enorm vriendelijk en de sfeer op straat is prettig.

Het prachtige Lake Malawi

De eerste dagen brengen we door aan het meer van Malawi, Lake Malawi. Een meer dat qua oppervlak de helft van het land is. Zo groot dat je de overkant niet kunt zien. Er zijn golven en zandstranden, wat maakt dat je het niet kunt onderscheiden van een zee (behalve het zoete water). Zwemmen, snorkelen en duiken kan ook goed op veel plekken, maar wij gaan nog even niet het water in. Op deze plek waarschuwen ze voor krokodillen en je moet pilletjes nemen tegen een parasiet, dat nemen we later wel. We nemen nu genoegen met het uitzicht, het bakken van een vers visje en de rust van de golven. 

Op bezoek bij Matunkha Centre

Na een paar fijne dagen is het tijd om naar Rhumpi te gaan rijden, naar het Matunkha center. Dit is de organisatie waar wij zo’n twee maanden door gaan brengen. Fijn om even een thuis te hebben, dat hebben we de afgelopen tijd wel gemist.

Op Matunkha worden we hartelijk ontvangen door Ineke, zij woont hier met haar man Tiem al in totaal 18 jaar. We hebben Ineke en Tiem al eens in Nederland ontmoet, dus het zijn geen vreemden voor ons. Het is zaterdag, dus het is erg rustig op het centrum. Er zijn wel drie andere Nederlandse gezinnen die op vakantie zijn in Malawi en verblijven bij Matunkha. Een aangename verrassing en ontzettend gezellig om met elkaar te kunnen eten en verhalen uit te wisselen. 

Op Matunkha verblijven we in een typisch uitziende Afrikaans hutje met rieten dak. Hier zijn er in totaal zo’n zeven van, die gehuurd kunnen worden door bezoekers. We betalen maar een klein bedrag ten behoeve van de stichting en het is geen openbare lodge, het is enkel bedoeld voor bezoekers aan Matunkha. Er is ook een restaurant, waar een aantal hele enthousiaste koks drie keer per dag eten voor ons serveren. Wat een luxe en gezelligheid. 

Op zondag gaan we direct mee naar een lokale kerk. Tiem en Ineke zijn zelf niet aangesloten bij een bepaalde kerk, maar ze laten hun gezicht regelmatig zien bij een kerk in het dorp, welke ook een Engelstalig dienst heeft. Ineke waarschuwt van tevoren dat het een bijzondere ervaring kan zijn. Als we aankomen bij de kerk (die om 07.30 uur begint) is er nog bijna niemand. We lopen het kleine gebouwtje in en na wat vertraging begint de dienst. Een van de diaken leest de mededelingen voor en begint bij de planning van 1 augustus. De hele eerste week van augustus wordt uitgebreid voorgelezen totdat wij ons realiseren dat het vandaag al 8 augustus is. Niemand in de ruimte lijkt het ook maar enigszins op te merken, behalve de Nederlandse bezoekers die zachtjes grinniken om het feit dat we net geluisterd hebben naar medelingen met praktische informatie over activiteiten die al plaatsgevonden hebben. De mensen die voor het eerst in de kerk zijn worden naar voren geroepen, waaronder dus alle gasten van Matunkha en moeten zich vooraan voorstellen. Dit zouden we toch niet kunnen voorstellen in de Nederlandse kerk. We genieten van een vrolijk koor dat energiek zingt en danst. Vervolgens is het tijd voor de preek. Tijdens de preek had vooral Suzanne af en toe de neiging in de lach te schieten, het is namelijk een waar spektakel. De voorganger schreeuwt nog al en zegt erg vaak hetzelfde, ook is hij af en toe zijn microfoon in de lucht kwijt. Het is al met al een mooie ervaring. Ineke vertelt dat de mensen die bij Matunkha werken uit deze kerk erg eerlijke en betrouwbare mensen zijn. 

De eerste week op Matunkha Centre

En dan begint op maandag een werkweek op Matunkha en mogen we dit voor het eerst gaan ervaren. De dag begint voor iedereen op het centrum om 07.00 uur met een dagstart in de centrale hal. Een groep jongeren dat een praktijkopleiding volgt, vormt ook een koor dat met dans en muziek begint. Moet je je dat ook eens in Nederland voorstellen, de dakdekkers, automonteurs en schilders die om 07.00 uur niet aan de koffie zitten, maar de dag beginnen met een dansje. Om vrolijk van te worden. Er is een korte overdenking en alle taken van de dag worden voorgelezen. Er werken zo’n 60 mensen op het centrum, maar die vullen de zaal lang niet. Er zijn deze ochtend veel banken leeg, het is namelijk schoolvakantie. Normaalgesproken zijn ook alle kinderen van de lagere school op het centrum aanwezig. 

In de week die volgt leren we veel mensen kennen op het centrum. Zo worden we vrienden met een aantal beveiligers en praten we over het leven. Als Nathan vraagt wat ze graag doen in hun vrije tijd, krijgen we te horen over alle bedrijfjes/bezigheden die de twee mannen nog naast hun werk hebben. Het verkopen van zonnepaneeltjes, een telefoonwinkeltje, een kapsalon, een kerk. Deze mannen nemen niet genoeg met hun 48 uur per week als beveiliger, maar halen het maximale eruit. In tegenstelling tot een groot deel van Malawi. Veel van de mensen mensen in dit land hebben weinig te doen. Er is maar voor ca. 10% van de mensen een officiële baan en de rest bestaat uit informele economie. 

Een ander schokkend cijfer waar we informatie over krijgen is het aantal mensen dat naar school gaat. De meeste kinderen gaan, door overheid gefinancierd naar de lagere school. Echter, maar 50% van de kinderen gaat vervolgens ook naar de middelbare school. Dat komt doordat er geen plaats is (er zijn te weinig scholen) of omdat er geen geld is. Er zijn dus heel veel jongeren zonder middelbare school- of andere opleiding en er is extreem weinig werkgelegenheid. Iets van een handeltje opzetten is dus essentieel om wat geld te verdienen. 

Matunkha heeft verschillende projecten. Zo is er een traject waarin jongeren zonder opleiding een jaar mee kunnen lopen met een vakman/vrouw en daardoor een skill leren die ze daarna zelf kunnen inzetten. Met het geld dat ze verdienen, kopen ze aan het eind van het traject samen met Matunkha tools om zelf ook daadwerkelijk aan het werk te kunnen. 

Zorgdragen voor de meest kwetsbare kinderen

In onze eerste week is er ook een dag voor kinderen met een beperking. In dit land ligt er een groot taboe op het hebben van kinderen met een beperking en vaak weten ouders ook niet hoe hiermee om te gaan. Het gebeurt helaas dus vaak dat deze kinderen te weinig aandacht en/of zorg krijgen en hele dagen binnen liggen. Deze dag kwamen er zes moeders met hun kind. We spelen met de kinderen terwijl de moeders voorlichting krijgen. In de middag kijkt een Nederlandse arts die tijdelijk op Matunkha werkt naar een ieder van hen.

Voor mij (Suzanne) iets dat echt buiten mijn comfortzone ligt. Toch was het een prachtige dag. De glimlach van de kinderen om de kleinste dingen zoals een bellenblaas zal ik niet snel meer vergeten. Een van de kinderen is een jongen van 14 die spasme heeft. We gaan met de kinderen naar de schommels toe en we willen graag iedereen deze ervaring laten hebben. Aangezien de jongen flink zwaar is en constant beweegt, gaat Nathan met hem op de schommel. Wat een plezier, echt prachtig. Ook voor Nathan erg uit zijn comfortzone, maar we zijn dankbaar dat we een klein steentje mochten bijdragen op deze dag.